از فشارافزایی پارس جنوبی و توسعه زیرساختهای نفت، گاز و پتروشیمی تا حفاظت از محیط زیست؛ روایت نقشآفرینی نیرپارس در بزرگترین پروژههای نفت، گاز و پتروشیمی کشور با قدمتی ۶۸ ساله است.
خاستگاه نیرپارس
شرکت سهامی نیرپارس، نخستین آگهی تاسیس خود را در روزنامه رسمی کشور مورخ شنبه یکم خرداد ۱۳۳۷، به شماره ۱۹۱۶ منتشر کرد. در متن این آگهی، هدف از تاسیس شرکت سهامی نیرپارس، «راهاندازی کارخانجات صنعتی و تولیدی و ساختن هر گونه اسباب و لوازم یدکی که برای آبیاری، فلاحت و توزیع برق و ایجاد و ساختن و تعمیر و نصب هرگونه کارخانه و یا قسمتی از هر کارخانه تولیدی مفید باشد» عنوان شده است.
شرکت سهامی نیرپارس، با سرمایه شانزده میلیون ریال به همت مهندس علیداد فرمانفرمائیان به عنوان رئیس هیئت مدیره، دکتر کاوه و دکتر غفار فرمانفرمائیان به عنوان اعضا هیئت مدیره و سیروس فرمانفرمائیان به عنوان بازرس، از تاریخ شانزدهم فروردین ماه ۱۳۳۷ در منطقه فیشرآباد تهران تاسیس شد.
اما فیشرآباد، کدام منطقه تهران بوده است؟! سری به تاریخ طهران قدیم می زنیم. به روایت اسناد، « آنتوان فیشر » تبعه کشور اتریش بود که در زمان مظفرالدینشاه قاجار به ایران آمد . آنتوان فیشر دوستی نزدیکی با کامران میرزا یکی از شاهزادگان دربار داشت. گفته میشود او فردی باهوش و خوشمشرب بود. زبان فارسی را به خوبی یاد گرفته بود و با دربار مراوده داشت که همین مراودات باعث ورود فیشر به خرید و فروش وجمعآوری مال و ثروت شد؛ به طوری که برای همیشه سودای بازگشت به وطن را از ذهنش دور کرد. فیشر توانست باغی بین دروازه دولت و دروازه یوسفآباد خریداری کند که توسط کارگران ایرانی آن را آباد و کاشی سردر آن را با نام « باغ فیشر» نصب کند. نامی که آغاز شکلگیری محلهای آباد شد.
نخستین ساختمان شرکت سهامی نیرپارس نیز در همین محله با شماره کاشی ۲۰، احداث شد. محمد مروج حسینی (متولد ۱۳۲۱)، معمار نخستین کارخانه فرش ماشینی ایران، که تجربه همکاری و حضور در بزرگترین کارخانههای صنعتی ایران از جمله نیرپارس را داشته است، در مصاحبهای میگوید: « مدتی با خانواده فرمانفرمائیان در کارخانه «نیر پارس» کار کردم که تحت لیسانس یک شرکت فرانسوی رگلاتورهای کانال آب درست میکرد. واقعا بهترین فرصتی که در اختیارم قرار داشت کار کردن در این گروهها بود».
نیرپارس در مسیر تکامل فعالیت صنعتی خود، در حوزههای تجهیزات هیدرومیکانیکال، سازههای فلزی صنعتی، پروژههای ابنیه، ساخت پل و جاده، تجهیزات هیدورالکتریکال، مخازن استوانهای (سقف ثابت و شناور)، مخازن تحت فشار، خط لوله (زیر زمینی و سطحی) و بستهها و تجهیزات نفت و گاز و پتروشیمی وارد و سرانجام در سال ۱۳۸۷ به گروه مپنا ملحق شد.
بر این اساس، نیرپارس به عنوان مجری پروژههای میاندستی و پائیندستی صنایع نفت، گاز و پتروشیمی به صورت کلید در دست، فعالیت خود را در حوزههای مدیریت ساخت، نظارت و بازرسی پروژههای صنعتی، طراحی پایه و بررسی مدارک مهندسی، طراحی جزئیات و تهیه نقشههای کارگاهی، خدمات مهندسی خرید، خدمات مهندسی کارگاهی، تامین قطعات و تجهیزات، پشتیبانی فنی پروژهها، ساخت و نصب، پیش راهاندازی، راهاندازی و شروع به کار پروژهها و غیره، گسترش داد و اکنون با ۶۸ سال سابقه اجرای پروژههای صنعتی، در واحدهای فرایندی، یوتیلیتی، ایستگاههای تقویت فشار گاز، خطوط لوله و واحدهای بازیافت بخارات بنزین در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی به عنوان یک برند شناخته شده به فعالیت خود ادامه میدهد.
نیرپارس در منظومه مپنا
فشارافزایی میدان گازی پارس جنوبی را باید مهمترین پروژه گازی ایران در دهه پیشرو دانست؛ پروژهای که بدون اجرای آن، پایداری تولید گاز کشور با مخاطرات جدی روبهرو خواهد شد. افت طبیعی فشار مخزن، افزایش مصرف داخلی و نقش حیاتی گاز در سبد انرژی ایران، این طرح را از سطح یک پروژه صنعتی به سطح یک مأموریت ملی ارتقا داده است. در چنین بستری، نقش نیرپارس که در کانون این روایت قرار دارد، بهعنوان بازوی اجرایی مپنا، اهمیتی دوچندان مییابد.
سال ۱۴۰۴ برای این شرکت، نه صرفاً یک سال پرکار، بلکه نقطه تثبیت جایگاهش بهعنوان بازوی اجرایی مپنا در پروژههای راهبردی نفت و گاز کشور بود؛ سالی که نیرپارس در آن از یک پیمانکار مجرب، به یکی از بازیگران تعیینکننده معادلات انرژی ایران ارتقا یافت.
این گزارش با تمرکز بر اقدامات شاخص نیرپارس در سال ۱۴۰۴، به بررسی پروژههایی میپردازد که نهتنها در کارنامه این شرکت، بلکه در کارنامه گروه مپنا و صنعت انرژی کشور نقش ماندگار دارند.
فشارافزایی پارس جنوبی؛ مهمترین مأموریت ملی نیرپارس
فشارافزایی میدان گازی پارس جنوبی را باید مهمترین پروژه گازی ایران در دهه پیشرو دانست؛ پروژهای فراتر از یک قرارداد اجرایی. پروژهای که بدون اجرای آن، پایداری تولید گاز کشور با مخاطرات جدی روبهرو خواهد شد. افت طبیعی فشار مخزن، افزایش مصرف داخلی و نقش حیاتی گاز در سبد انرژی ایران، این طرح را از سطح یک پروژه صنعتی به سطح یک مأموریت ملی ارتقا داده است. در چنین بستری، نقش نیرپارس بهعنوان بازوی اجرایی مپنا، اهمیتی دوچندان مییابد.
نیرپارس در این پروژه صرفاً مجری بخشی از عملیات نیست، بلکه از مرحله مطالعات مفهومی و مهندسی پایه، در شکلدهی به منطق فنی و اجرایی طرح مشارکت داشته است. حضور این شرکت در چهار سال مطالعات مهندسی پیش از امضای قرارداد، به نیرپارس امکان داد تا شناختی عمیق از چالشهای فنی، دریایی و عملیاتی پروژه به دست آورد؛ شناختی که امروز به یکی از سرمایههای اصلی اجرای موفق هاب چهارم فشارافزایی تبدیل شده است. بیتردید، طرح فشارافزایی میدان گازی پارس جنوبی شاخصترین و راهبردیترین پروژهای است که نام نیرپارس در سال ۱۴۰۴ با آن گره خورده است. این پروژه با سرمایهگذاری حدود ۱۷ میلیارد دلار و با هدف تضمین پایداری تولید گاز کشور، نقطه عطفی در تاریخ بهرهبرداری از بزرگترین میدان گازی جهان محسوب میشود.
در این طرح، گروه مپنا بهعنوان پیمانکار عمومی (GC) به عنوان مجری هاب چهارم انتخاب شده و نیرپارس بهعنوان بازوی اجرایی مپنا، مسئولیت اجرای بخشی از این پروژه عظیم با ارزشی معادل ۲ میلیارد و ۶۳۷ میلیون دلار را بر عهده دارد؛ پروژهای با دوره اجرا ۶۰ ماهه که پیچیدگیهای فنی، دریایی و لجستیکی آن، نیرپارس را در معرض یکی از بزرگترین آزمونهای تاریخ فعالیتش قرار داده است.
اقدامات شاخص نیرپارس در این پروژه شامل مشارکت فعال در مطالعات مهندسی چهار ساله پیش از قرارداد، تدوین استراتژی کلان اجرای پروژه، همکاری در نهاییسازی قرارداد Service Contract با کارفرما، ارزیابی و مذاکره با شرکتهای مهندسی و سازندگان سکوهای دریایی، تهیه ساختار شکست کار (WBS)، برنامه زمانبندی و ماتریس ریسک پروژه و آمادهسازی اسناد مهندسی، ساخت و ژئوتکنیک برای پیمانکاران اجرایی است.
بر اساس مهندسی انجامشده، میدان پارس جنوبی به ۷ هاب فشارافزایی تقسیم شده و برای هر هاب حدود ۶۰ هزار تن سازه احداث میشود؛ رقمی که در مجموع به ۴۲۰ هزار تن سازه میرسد و حدود ۷۰ درصد تجهیزات آن از داخل کشور تأمین خواهد شد. نقشی که نیرپارس در این پروژه ایفا میکند، جایگاه آن را بهعنوان یکی از ارکان تحقق بهرهبرداری پایدار از پارس جنوبی تثبیت کرده است.
پارس جنوبی؛ تداوم نقشآفرینی در قلب صنعت گاز
علاوه بر فشارافزایی، نیرپارس در سال ۱۴۰۴ حضور مؤثر خود در فازهای مختلف پارس جنوبی را نیز ادامه داده است. راهاندازی و بهرهبرداری واحد ۱۰۸ فاز ۱۴ بهعنوان واحد بازیافت گوگرد و کاهش آلایندگیهای زیستمحیطی، یکی از مهمترین دستاوردهای این شرکت در بهمن ۱۴۰۳ و ابتدای ۱۴۰۴ بود.
این واحد با هدف جلوگیری از سوزانده شدن گازهای اسیدی، جذب سولفور و تبدیل آن به گوگرد جامد، نقشی کلیدی در ارتقای استانداردهای محیطزیستی پالایشگاه ایفا میکند و بهعنوان یکی از پروژههای سبز شاخص گروه مپنا شناخته میشود.
همچنین، نیرپارس در حوزه بهرهبرداری، نگهداری و تعمیرات، راهبری واحد ۱۰۶ پالایشگاههای یازدهم و دوازدهم مجتمع گاز پارس جنوبی را در کارنامه خود ثبت کرده و با ثبت میلیونها نفرساعت کار بدون حادثه ناتوانکننده، عملکردی قابل توجه در حوزه HSE به نمایش گذاشته است.
پروژههای کاهش آلایندگی و اقتصاد سبز
در راستای سیاستهای مپنا در حوزه توسعه پایدار، نیرپارس در سال ۱۴۰۴ چند پروژه شاخص زیستمحیطی را به ثمر رسانده است. پروژه بازیافت بخارات بنزین (VRU) به روش کربن فعال، بهعنوان نخستین واحد از طرح ملی کهاب، یکی از این اقدامات مهم است.
این پروژه با ظرفیت استحصال روزانه ۳۰ هزار لیتر بنزین از بخارات بازیافتی، افزون بر کاهش آلایندگی هوا، منافع اقتصادی مستقیم نیز برای صنعت پالایش کشور به همراه دارد و نمونهای روشن از پیوند اقتصاد انرژی و حفاظت از محیطزیست در پروژههای نیرپارس است.
در راستای تعهدات زیستمحیطی، نیرپارس در مجتمع پتروشیمی پارسیان مپنا، پروژه بایواتانول را پیش راند که گامی سبز برای تولید سوخت پاک، بهبود کیفیت بنزین و صادرات جهانی است. همچنین، در قرارداد ملی جمعآوری گازهای مشعل (با نظارت ریاستجمهوری)، نیرپارس مدیریت پروژه میدان کوپال بنگستان را مدیریت میکند. این پروژه روزانه بیش از ۶ میلیون فوت مکعب گاز فلر را بازیابی میکند و با شیرینسازی گاز و جداسازی میعانات گازی، تامین بخشی از خوراک پتروشیمی ها را به همراه دارد.
شرکت نیرپارس عطف به استراتژی خود در راستای توسعه کسبوکار، حفاظت و صیانت از محیطزیست، توسعه پایدار و جلوگیری از اتلاف سرمایههای ملی ناشی از سوختن گازهای مشعل پالایشگاههای پارسجنوبی، با هدف همراهی با مجموعه وزارت نفت، سازمان محیطزیست و مجتمع گاز پارسجنوبی (SPGC) در پروژه کاهش مشعلسوزی و کاهش آلاینده SO2 پالایشگاه سوم (فاز ۴و۵ پارسجنوبی) و پالایشگاه هفتم (فاز ۱۷و۱۸ پارسجنوبی) حضور یافته و تاکنون به پیشرفت بیش از ۷۰ درصد دست یافته است. راه اندازی موفقیت آمیز کمپرسور OFF GAS پالایشگاه هفتم پارس جنوبی توسط متخصصان شرکت نیرپارس موجب کاهش مشعلسوزی پالایشگاه به میزان ۴۳۸ میلیون متر مکعب در سال و نمایان شدن بیشتر ارزش خلق شده توسط شرکت نیرپارس شده است. این اقدامات افزون بر کاهش آلایندگی گازهای مشعل و جلوگیری از انتشار گازهای سمی در پارس جنوبی، افزایش ظرفیت گاز صادراتی به شبکه سراسری توزیع گاز کشور و ارتقا شاخصهای زیستمحیطی را به همراه داشته است.
زیرساخت گاز کشور؛ از شوریجه تا ایستگاههای تقویت فشار
نیرپارس در سال ۱۴۰۴ نقش مهمی در تقویت زیرساخت انتقال و ذخیرهسازی گاز کشور ایفا کرده است. طرح توسعه مخزن ذخیرهسازی گاز شوریجه D با پیشرفت بیش از ۶۳ درصدی فاز دوم، یکی از پروژههای راهبردی برای مدیریت پیک مصرف گاز در کشور به شمار میرود که در حال اجرای همزمان بخشهای روزمینی، زیر زمینی و ساخت تجهیزات اصلی است.
در کنار آن، پروژه یکصد دستگاه توربوکمپرسور ایستگاههای تقویت فشار گاز، با راهاندازی و تحویل بخشهای مختلف در خطوط سراسری هشتم و دهم، سهم مستقیمی در افزایش پایداری شبکه انتقال گاز داشته است. دریافت گواهینامه تحویل دائم تاسیسات کاشان و نایین، راهاندازی پکیجهای جدید در نورآباد و دیگر ایستگاهها، از جمله نقاط برجسته عملکرد نیرپارس در این حوزه است.
از پالایشگاه نفت اصفهان تا ایران الانجی؛ تنوع سبد پروژهها
در حوزه پالایش، نیرپارس با اجرای طرح توسعه و بهینهسازی پالایشگاه نفت اصفهان (پکیج C )، تحویل مخازن کروی، تکمیل ناحیه بارگیری و تحویل توربین واحد چهارم نیروگاه، نقش فعالی در ارتقای ظرفیت و بهرهوری این پالایشگاه ایفا کرده است.
همچنین، در پروژه نیروگاه برق و بخار و بسته آب ایران LNG، تحویل موقت واحدهای گازی و پیشبرد عملیات اجرایی، نشاندهنده تداوم حضور نیرپارس در پروژههای انرژیبر و چندبخشی است.
HSE، تعالی سازمانی و سرمایه انسانی
سال ۱۴۰۴ برای نیرپارس، سال تثبیت دستاوردهای مدیریتی و ایمنی نیز بود. کسب تقدیرنامه چهارستاره تعالی سازمانی گروه مپنا، ثبت رکوردهای جدید نفرساعت بدون حادثه، و دریافت گواهیهای متعدد مدیریتی و ایمنی، نیرپارس را در زمره شرکتهای پیشرو گروه قرار داده است.
همزمان، اجرای برنامههای تحول دیجیتال، ثبت اختراعات داخلی، حضور فعال در نمایشگاهها و رویدادهای تخصصی داخلی و بینالمللی، و مشارکت در پروژههای مسئولیت اجتماعی، تصویر یک شرکت دانشمحور و آیندهنگر را از نیرپارس ترسیم و تصویر تازهای از نقش شرکتهای پیمانکاری در صنعت نفت ایران ارائه کرده است. پروژههایی مانند بازیافت بخارات بنزین، کاهش مشعلسوزی و ثبت رکوردهای چند میلیون نفرساعت بدون حادثه، نشان میدهد نیرپارس صرفاً به تحویل پروژه در موعد مقرر نمیاندیشد، بلکه کیفیت، ایمنی و اثرات اجتماعی پروژهها را نیز بهعنوان بخشی از مأموریت حرفهای خود تعریف کرده است.
مدیریت موفق شرایط اضطراری ناشی از بارشهای شدید در پروژه ذخیرهسازی شوریجه، نمونهای عینی از بلوغ سیستمهای HSE نیرپارس است. تشکیل سریع کمیته بحران، اطلاعرسانی متمرکز، پایش تجهیزات حساس و هماهنگی با ذینفعان محلی، باعث شد این پروژه بدون حادثه از شرایط جوی نامساعد عبور کند.
چنین تجربههایی، نشان میدهد HSE در نیرپارس یک واحد تشریفاتی نیست، بلکه بخشی از هسته تصمیمگیری پروژههاست. این سطح از آمادگی، بهویژه در پروژههای حیاتی گازی و پالایشی، یک مزیت رقابتی مهم محسوب میشود.
جایگاه نیرپارس در صنعت نفت ایران؛ فراتر از یک پیمانکار
در ارزیابی جایگاه نیرپارس در صنعت نفت و گاز ایران، نمیتوان این شرکت را صرفاً در قالب یک پیمانکار EPC یا بازوی اجرایی یک هلدینگ بزرگ تعریف کرد. کارنامه نیرپارس در سالهای اخیر، بهویژه در سال ۱۴۰۴، نشان میدهد این شرکت به سطحی از بلوغ فنی، مدیریتی و راهبردی رسیده که آن را در زمره بازیگران اثرگذار صنعت نفت کشور قرار میدهد؛ بازیگری که هم در طراحی راهحلهای کلان و هم در اجرای پروژههای پیچیده، نقشی تعیینکننده ایفا میکند.
نیرپارس امروز در تقاطع سه نیاز اساسی صنعت نفت ایران قرار دارد: پایداری تولید، بومیسازی فناوری و مدیریت پروژههای کلانمقیاس. حضور همزمان این شرکت در پروژههایی مانند فشارافزایی پارس جنوبی، ذخیرهسازی گاز شوریجه، توسعه پالایشگاههای نفت و اجرای پروژههای کاهش آلایندگی، نشان میدهد نیرپارس توانسته خود را با اولویتهای راهبردی کشور همسو کند؛ اولویتهایی که فراتر از سودآوری کوتاهمدت، به امنیت انرژی و توسعه پایدار گره خوردهاند.
از منظر گروه مپنا، نیرپارس نقش پیونددهنده میان توان فنی این گروه و نیازهای صنعت نفت را ایفا میکند. تجربه موفق نیرپارس در مدیریت پروژههای میاندستی و پاییندستی، به مپنا این امکان را داده است که حضور خود در صنعت نفت و گاز را از سطح تأمین تجهیزات و نیروگاه، به سطح پیمانکاری عمومی پروژههای عظیم ملی ارتقا دهد. به بیان دیگر، نیرپارس یکی از ابزارهای کلیدی مپنا برای تثبیت جایگاه این گروه در زنجیره ارزش صنعت انرژی کشور است.
نیرپارس و آینده صنعت انرژی؛ از بازیگر ملی تا پیمانکار منطقهای
تحولات صنعت انرژی در منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی، فرصتها و الزامات تازهای پیش روی شرکتهای توانمند ایرانی قرار داده است. نیرپارس با تکیه بر تجربه اجرای پروژههای پیچیده در خشکی و دریا، امروز در موقعیتی قرار دارد که میتواند نقش خود را فراتر از مرزهای ملی تعریف کند. حضور در پروژههای دریایی پارس جنوبی، مدیریت پیمانهای چندمیلیارددلاری و تعامل با طیف گستردهای از پیمانکاران و سازندگان داخلی، این شرکت را به سطحی از بلوغ رسانده که لازمه ورود به بازارهای منطقهای است.
در این مسیر، آنچه نیرپارس را از بسیاری از پیمانکاران متمایز میکند، توان همزمان در مدیریت پروژه، مهندسی یکپارچه و اجرای عملیاتی است. این مزیت رقابتی به نیرپارس امکان میدهد در پروژههایی با پیچیدگی بالا، از مرحله تصمیمسازی فنی تا تحویل نهایی، نقش محوری ایفا کند؛ نقشی که در بازارهای منطقهای، یک مزیت تعیینکننده محسوب میشود.
بومیسازی و توسعه فناوری؛ ستون پنهان موفقیت
یکی از وجوه کمتر دیدهشده اما راهبردی فعالیتهای نیرپارس، نقش این شرکت در بومیسازی فناوری و انتقال دانش فنی در پروژههای نفت و گاز است. مشارکت نیرپارس در پروژههایی مانند توربوکمپرسورهای تقویت فشار گاز و فشارافزایی پارس جنوبی، بستری برای رشد توان سازندگان داخلی و کاهش وابستگی به تأمینکنندگان خارجی فراهم کرده است.
در پروژه فشارافزایی، تأمین حدود ۷۰ درصد تجهیزات از داخل کشور، صرفاً یک عدد نیست؛ بلکه نشاندهنده شکلگیری یک زنجیره تأمین داخلی است که نیرپارس در هماهنگسازی و مدیریت آن نقشی کلیدی دارد. این تجربه، میتواند در آینده بهعنوان الگویی برای سایر پروژههای کلان صنعت نفت مورد استفاده قرار گیرد.
تحول دیجیتال و مدیریت هوشمند پروژه
نیرپارس همزمان با اجرای پروژههای فیزیکی بزرگ، مسیر تحول دیجیتال را نیز در دستور کار قرار داده است. استقرار نظامهای نوین مدیریت پروژه مبتنی بر استانداردهای بینالمللی، استفاده از ابزارهای پایش پیشرفت، مدیریت ریسک و کنترل هزینه، باعث شده است پروژههای این شرکت با شفافیت و دقت بیشتری راهبری شوند.
امضای تفاهمنامه پایش لحظهای و مدیریت هوشمند زنجیره تأمین فرآوردههای نفتی کشور، نمادی از نگاه آیندهمحور نیرپارس به نقش فناوری در صنعت انرژی است؛ نگاهی که میتواند در سالهای آینده، بهرهوری پروژهها و تصمیمگیریهای کلان را بهطور معناداری ارتقا دهد.
سرمایه انسانی؛ مزیت رقابتی پایدار
در پس اجرای پروژههای عظیم و پیچیده، سرمایه انسانی متخصص و چندرشتهای نیرپارس قرار دارد. مهندسان، مدیران پروژه و کارشناسان این شرکت، در محیطهایی فعالیت میکنند که بالاترین استانداردهای ایمنی و کیفی را میطلبد. ثبت رکوردهای چند میلیون نفرساعت بدون حادثه ناتوانکننده، حاصل ترکیب تجربه میدانی، آموزش مستمر و نهادینهسازی فرهنگ ایمنی در سازمان است.
نیرپارس با سرمایهگذاری در آموزش، انتقال تجربه میان نسلها و حمایت از نوآوریهای داخلی، تلاش کرده است مزیت رقابتی خود را نه در تجهیزات، بلکه در دانش و مهارت نیروی انسانی تثبیت کند؛ رویکردی که در صنعت نفت، مزیتی بلندمدت و غیرقابل کپیبرداری محسوب میشود.
نقش نیرپارس در راهبرد کلان مپنا
از منظر گروه مپنا، نیرپارس یکی از حلقههای کلیدی تحقق راهبرد تنوعبخشی به سبد فعالیتها و حضور قدرتمند به صنعت نفت و گاز است. تجربه موفق نیرپارس در مدیریت پروژههای میاندستی و پاییندستی، به مپنا این امکان را داده است که زنجیره ارزش خود را از تولید تجهیزات و نیروگاه، به اجرای پروژههای عظیم ملی گسترش دهد.
در سال ۱۴۰۴، این همافزایی بیش از هر زمان دیگری خود را نشان داد. اجرای همزمان پروژههای پالایشی، گازی و زیستمحیطی توسط نیرپارس، تصویری از یک بازوی اجرایی توانمند را ارائه میکند که میتواند راهبردهای کلان مپنا را در میدان عمل محقق سازد.
نیرپارس؛ فراتر از پروژه، در قامت یک برند صنعتی
مرور اخبار و رویدادهای ثبتشده نیرپارس در ماهنامههای داخلی گروه مپنا، تصویر کاملتری از جایگاه این شرکت در صنعت نفت و گاز ایران ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد نیرپارس صرفاً یک مجری پروژههای EPC نیست، بلکه سازمانی در حال بلوغ است که همزمان بر سه محور «پروژه»، «برند» و «نوآوری» حرکت میکند. این سهگانه، در سال ۱۴۰۴ بیش از هر زمان دیگری در فعالیتهای نیرپارس قابل مشاهده است.
یکی از اقدامات شاخص و کمتر متداول در میان پیمانکاران صنعت نفت، ورود نیرپارس به حوزه مدیریت برند سازمانی است. برگزاری کارگاههای تخصصی برندینگ برای مدیران ارشد شرکت، آغاز پروژه ریبرندینگ و انجام مصاحبههای عمیق با ذینفعان داخلی و خارجی، نشان میدهد نیرپارس بهدرستی دریافته است که در صنعت امروز، قدرت فنی بدون هویت برند، مزیت پایدار ایجاد نمیکند.
اجرای پروژه مدیریت برند نیرپارس با الگوبرداری از مدلهای جهانی شرکتهای بزرگ نفت و گاز، تلاشی هدفمند برای شفافسازی جایگاه این شرکت در ذهن کارفرمایان، مناقصهگزاران و حتی کارکنان است. این رویکرد، نیرپارس را از بسیاری از پیمانکاران سنتی متمایز میکند و آن را به سازمانی تبدیل میسازد که به «تصویر حرفهای» خود به اندازه «تحویل پروژه» اهمیت میدهد.
مسئولیت اجتماعی؛ پیوند صنعت با جامعه محلی
نیرپارس در سال ۱۴۰۴ نشان داد که حضور در مناطق عملیاتی، صرفاً به معنای فعالیت صنعتی نیست. اجرای برنامههای غربالگری سلامت چشم و دندان برای دانشآموزان منطقه کنگان، مشارکت در پاکسازی ساحل سیراف و تعامل مستمر با نهادهای محلی، نمونههایی از رویکرد مسئولانه این شرکت نسبت به جوامع پیرامونی پروژههاست.
این اقدامات، اگرچه در مقیاس عددی ممکن است کوچک به نظر برسند، اما در بازتعریف رابطه صنعت نفت با جامعه محلی نقشی تعیینکننده دارند. نیرپارس با این رویکرد، بهتدریج تصویری از یک شرکت «همسایه مسئول» را در مناطق عملیاتی ایجاد کرده است؛ تصویری که در بلندمدت، ریسکهای اجتماعی پروژهها را کاهش داده و سرمایه اجتماعی شرکت را تقویت میکند.
میثاق با پایداری در نیرپارس
امسال، شرکت نیرپارس نخستین گزارش پایداری خود را با عنوان «میثاق با پایداری» و بر اساس استانداردهای بینالمللی GRI 2021 منتشر کرد. نیرپارس با این اقدام، بهعنوان نخستین شرکت در هلدینگ نفت گاز و پتروشیمی موفق به تهیه و انتشار گزارش پایداری شده و جایگاه خود را بهعنوان سازمانی پیشرو در مسیر شفافیت، پاسخگویی و نهادینهسازی اصول توسعه پایدار تثبیت کرده است. این گزارش نتیجه تلاش هماهنگ تمامی واحدهای شرکت، مدیران پروژهها و تعامل با ذینفعان کلیدی و نمایندگان آنهاست که تصویری جامع و مبتنی بر داده از عملکرد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی شرکت ارائه میدهد.
گزارش «میثاق با پایداری» بر پایه مجموعهای از تعهدات راهبردی تحت عنوان «میثاقهای پایداری نیرپارس» تدوین شده است. در کنار این میثاقها، نیرپارس در این گزارش به «Material Topic» یا همان موضوعات بااهمیت نیز پرداخته است؛ موضوعاتی که بر اساس رویکرد دوسوتأثیری (Double Materiality) و مطابق با اصول استاندارد GRI انتخاب شدهاند. این موضوعات با اهمیت، اولویتهای واقعی و تأثیرگذار شرکت در حوزههای اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی را مشخص میکنند که شامل توسعه و نگهداشت سرمایههای انسانی، توسعه پایداری در روابط با مشتریان، توسعه پایداری در مدیریت پروژه، ارزش آفرینی و عملکرد اقتصادی، سلامت و ایمنی، تاب آوری و مدیریت ریسک، امنیت سایبری و حفظ حریم شخصی هستند.
تثبیت جایگاه در بازار و ساختار حرفهای
دریافت گواهینامه صلاحیت پیمانکاران اجرای پروژههای صنعتی به روش طرح و ساخت نوع یک در رسته نفت و گاز از سازمان برنامه و بودجه کشور، نقطه عطفی در مسیر حرفهای نیرپارس به شمار میرود. این مجوز، نهتنها دامنه فعالیتهای شرکت را گسترش میدهد، بلکه اعتبار نهادی نیرپارس را در مناقصات کلان ملی افزایش میدهد. همچنین، شرکت نیرپارس در بیست و هشتمین سال رتبهبندی شرکتهای برتر ایران (IMI-100) موفق شد در شاخص بالاترین میزان فروش/درآمد به رتبه ۱۸۲ و در شاخص فروش گروه شرکتهای پیمانکاری به رتبه ۹ دست یابد.
همزمان، تغییر ساختار سازمانی واحد PMO و انتقال آن به معاونت پروژهها، نشاندهنده نگاه سیستماتیک نیرپارس به حاکمیت پروژه در جهت ارتقای شفافیت، بهبود عملکرد و کنترل مناسبتر هزینه و زمان است؛ رویکردی که در شرکتهای پیمانکار پیشرو جهان مشاهده میشود.
حضور در ویترین صنعت نفت
حضور فعال نیرپارس در نمایشگاههای تخصصی صنعت نفت، از پتروکم کیش تا نمایشگاه نفت خوزستان، صرفاً یک حضور نمادین نبود. این رویدادها، فرصتی برای گفتوگوی مستقیم با کارفرمایان بزرگ، معرفی توانمندیها و همافزایی با سایر بازیگران صنعت فراهم کرد. دیدار مدیرعامل نیرپارس با مدیران ارشد هلدینگهای بزرگ پتروشیمی و نفتی در نمایشگاه، نشاندهنده جایگاهی است که این شرکت در معادلات صنعت نفت به دست آورده است.
سخن آخر نیرپارس در سال ۱۴۰۴ تنها درگیر اجرای پروژههای بزرگ نبوده، بلکه همزمان در حال ساختن «هویت شرکتی»، «سرمایه اجتماعی» و «ساختار حرفهای» خود است. ترکیب این عوامل، نیرپارس را از یک پیمانکار پروژهمحور، به یک بازیگر اثرگذار و آیندهدار در صنعت نفت و گاز ایران ارتقا داده است؛ جایگاهی که در منظومه گروه مپنا، نقشی راهبردی و ماندگار دارد. با افزودن این ابعاد، جایگاه نیرپارس در صنعت نفت و گاز ایران روشنتر میشود. این شرکت امروز نهتنها مجری پروژههای بزرگ، بلکه یکی از بازیگران اثرگذار در شکلدهی آینده صنعت انرژی کشور است. تداوم این مسیر، میتواند نیرپارس را در سالهای پیشرو به یکی از نامهای مرجع پیمانکاری عمومی در منطقه تبدیل کند؛ جایگاهی که همسو با اهداف گروه مپنا و منافع کلان صنعت نفت ایران تعریف میشود.